Chorwacja

Opis
Co zobaczyć?
Co kupić?
Co zjeść?

Mimo że niewielka, Chorwacja wyróżnia się wyjątkowo zróżnicowanym krajobrazem i klimatem, od rozproszonych wysp, skalistych wybrzeży i krystalicznie czystych wód Adriatyku po poszarpane szczyty wapiennych pasm górskich w głębi kraju i żyzne tereny rolnicze położonej na północnym wschodzie Slawonii. To wszystko składa się w harmonijną całość, obejmującą tętniące życiem targowiska i senne rybackie wioski, architekturę powstającą przez tysiące lat oraz bujną scenę folklorystyczną, obfitującą w festiwale.

Surowy wygląd niektórych wysp rozciągniętego archipelagu wyraźnie kotrastuje z rozległymi mokradłami wzdłuż Sawy i Dunaju po wschodniej stronie Gór Dynarskich oraz bujnymi zielonymi lasami, perlistymi potokami i wysokimi wodospadami na trawertynowych skałach regionu Jezior Plitwickich.

Zagrzeb

Licząca niespełna 800 000 mieszkańców stolica Chorwacji jest dynamicznym miastem o pięknej architekturze, pełnym parków i skwerów, szczycącym się bogactwem muzeów i pięknie zachowaną starówką. Mimo że wielu turystów udaje się nad morze, pobyt w Chorwacji bez odwiedzenia choćby na krótko Zagrzebia nie może być uznawany za kompletny.

Istria

Istria jest trójkątnym skrawkiem lądu, wcinającym się w wody Adriatyku w pobliżu granicy ze Słowenią. Uroczy półwysep zachował swą regionalną tożsamość i oferuje turystom zarówno zacienione leśne szlaki, jak i słoneczne nadmorskie plaże.

Rijeka

Rijeka, najruchliwszy port Chorwacji i miejsce najokazalszego karnawału, spektakularnej imprezy w Europie stawianej zaraz po słynnym karnawale weneckim. W Rijece zatrzymuje się stosunkowo niewielu turystów, chociaż jako główny port promowy jest punktem tranzytowym dla wielu gości udających się na wyspy Dalmacji. Szkoda, bo Rijeka jest atrakcyjnym miastem z wieloma wspaniałymi zabytkami.

Północna Dalmacja

Rozciąga się na południe od zatoki Kvarner i obejmuje jeden z najważniejszych historycznych ośrodków kraju – Zadar – a także parki narodowe położone zarówno na stałym lądzie, jak i na wyspach. Region słynie ze światowej klasy zabytków architektury, zwłaszcza katedry w Szybeniku. Mimo atrakcyjności ten fragment Dalmacji cudzoziemcy odwiedzają rzadziej niż środkową i południową część regionu.

Środkowa Dalmacja

Na tym obszarze leżą najwspanialsze zabytkowe miejscowości, jak np. Split – nadmorska posiadłość rzymskiego imperatora Dioklecjana, zamieszkana od 1700 lat. Są niespotykanie piękne wyspy, doskonałe szlaki piesze, tętniące życiem miasta i miasteczka. Dwie najpopularniejsze wyspy leżą na południe od Splitu, jedna bliżej, druga dalej od wybrzeża. To Brač i Hvar. Na tej pierwszej rozciąga się Zlatni rat – plaża uznana za symbol Chorwacji. Wydłużony cypel złotego piasku i drobnych otoczaków wcina się w morze niedaleko miejscowości Bol. Mniej więcej równolegle do Brač – ale na południe – leży wydłużona wyspa Hvar słynąca ze wspaniałych, zabytkowych miasteczek, w tym jednego o tej samej nazwie, wpisanego przez UNESCO na Listę Światowego Dziedzictwa. Innym powodem do sławy są lawendowe zagony i zda się nigdy nieprzesłonięte chmurami słońce, którego tu więcej niż w jakimkolwiek innym zakątku Adriatyku.

Park Narodowy Jezior Plitwickich

Jest jedną z tych chorwackich atrakcji, które według UNESCO zasługują na miejsce na Liście Światowego Dziedzictwa, i które są obowiązkowym punktem programu każdego pobytu w rejonie. Olśniewający, wodny pejzaż powstawał przez tysiące lat – tyle potrzeba było do ukształtowania trawertynowych progów, z których spada woda. Rozpuszczony w niej węglan wapnia krystalizował na mchach, porostach i glonach, okrywając je coraz pokaźniejszą warstwą. Między jeziorami, przez tereny leśne, wytyczono sieć meandrujących ścieżek, które – podobnie jak łodzie czy kolejka – wiodą turystów do najpiękniejszy miejsc parku. Kaskady podziwia się z bliska dzięki drewnianym kładkom i pomostom.

Dubrownik

To bodaj najbardziej znane chorwackie miasto wciąż robi olbrzymie wrażenie. W obrębie wspaniałych średniowiecznych murów obronnych wprost roi się od turystycznych ciekawostek. Bogactwo zabytków i dobiegających dźwięków wypełnią do cna niejeden urlop. A są jeszcze tereny poza fortyfikacjami, z ciekawostkami w rodzaju miejsc odbywania kwarantanny (lazareti), także na górze Srđ.

Starówka Dubrownika zajmuje skalisty przylądek ze wszystkich stron otoczony potężnym murem obronnym, zda się nie do sforsowania. Osią rozciągniętego w jego obrębie Starego Miasta jest Stradun – szeroka, elegancka arteria, z której prostopadle wybiegają ulice i uliczki. Niemal wszystkie najważniejsze dubrownickie zabytki – a jest ich mnóstwo: od kościołów poczynając, a na muzeach i pałacach kończąc – znajdują się w obrębie fortyfikacji. Wschodnią jej część zajmuje stary port. Na wschód od Starego Miasta zlokalizowano luksusowe kwartały Ploče, na zachód – dzielnice: Lapad, Babin Kuk i Gruž. Nad przylądkiem góruje pokaźne wzniesienie: Srđ.

Średniowiecza wstęga fortyfikacji należy do najlepiej zachowanych w Europie i jest jednym z bardziej znanych symboli Chorwacji. Mury mają ok. 2 km długości, miejscami do 25 m wysokości i 6 grubości. Sterczy z nich co najmniej 12 baszt kwadratowych i 3 okrągłe. Są też 2 baszty narożne, 5 bastionów i pokaźna forteca.

Drugi, zewnętrzny mur obronny odgradza tylko od strony lądu. Jest niższy, ale wyposażony aż w 10 półokrągłych bastionów; na zapleczu, między jednym a drugim murem kiedyś znajdowała się fosa.

Kraj ma do zaoferowania wiele atrakcyjnych produktów, w tym lokalne artykuły spożywcze w rodzaju oliwy, wina. rakiji, trufli, serów, pršutu, oliwek czy sardynek, a także naturalne kosmetyki i chałupniczo wytwarzane mydła. Dość powszechnie oferuje się biżuterię ze świecidełkami z Murano oraz drobiazgi inspirowane motywami ludowymi. Warte kupna są przede wszytskim: čipka, czyli nadzwyczajne koronki z Pag (zob. s. 179) oraz piękne hafty z Konavle (na pd.-wsch. od Dubrownika). Tradycyjnym upominkiem w wyspy Hvar są saszetki wypełnione lawendą, z Zagrzebia zaś – licitarsko srce (barwne dekoracje ze stylizowanych serc) albo šestinski kišobrani (miniaturowe parasolki). Na ulicznych straganach i w galeriach oferuje się wybór prac artystycznych: od sztychów i rysunków (już w cenie kilku dolarów) po dzieła wybitnych twórców chorwackich, wyceniane na tysiące dolarów.

Mówiąc o kuchni chorwackiej, większość ludzi myśli o rybach z rusztu i ośmiornicach. To trafne skojarzenie, ale na chorwackim stole oprócz owoców morza można znaleźć znacznie więcej smakołyków, wśród których są wyborne potrawy regionalne.

Chorwacja oferuje naprawdę wyśmienite potrawy i wina. Charakterystyczna kuchnia chorwacka (czy raczej kuchnie, bo jest sporo odmian regionalnych) na wybrzeżu wykazuje lekkie wpływy śródziemnomorskie i włoskie, a w prowincjach północnych narzucają się wyraźniejsze skojarzenia z kulinarną tradycją austriacką i węgierską. Wiele dań kuchni chorwackiej pojawia się oczywiście także na stołach sąsiadującej z nią Serbii oraz Bośni, ale w przeważającej większości potrawy są charakterystyczne.

Do najczęściej spotykanych ryb w menu nadmorskim należą cefal (cipal), barwena (arbun), morszczuk (oslić), dorada (orada), piotrosz (kovač), makrela (skuša lub lokarda) i węgorz (jegulja). Oprócz ryb jada się ośmiornice (hobotnica), a także mątwy (lignje), mule (dagnje) i ostrygi (kamenice). W głębi lądu słodkie wody dostarczają pstrągów (pastrva) i karpi (šaran).

Ryby są zwykle gotowane (kuhano), z rusztu (na žaru), smażone (prženo) lub pieczone (pečeno) i często podawane z dodatkiem mieszanki świeżo siekanej natki pietruszki, czosnku i oliwy.

Chorwaci jedzą dużo mięsa. Jagnięcina (janjetina) cieszy się niezmienne popularnością w całym kraju, tradycyjne pieczona na rożnie z obfitym dodatkiem rozmarynu i czosnku lub podawana ispod peke. Za najlepsze mięso jagnięce uchodzi to z wyspy Pag, gdzie w diecie zwierząt pojawia się wiele ziół, a mniej trawy występującej rzadko w tym raczej jałowym krajobrazie. Podobno zioła nadają mięsu aromat, podobnie jak słona bryza wiejąca nad wyspą.

Dziczyzna jest popularna, zwłaszcza w górskim rejonie Gorskiego Kotaru i na innych wyżynach.

Dwa smaczne dania z pieczonych warzyw to zeljanica (ciasto filo ze szpinakiem, twarogiem i śmietaną) oraz bučnica (z dynią lub kabaczkiem). Owoce i warzywa w menu zmieniają się sezonowo i pochodzą z miejscowych upraw. Tradycyjnymi dodatkami do dań z owoców morza są gotowane ziemniaki (krumpir) z botwiną (blitva). Czasem blitvę zastępuje kapusta (kupus), która także dobrze komponuje się z całością, i oczywiście powszechnie dostępne są niezastąpione frytki (pomfrits). W menu są grzyby (glijve), od trufli po borowiki (po chorwacku vrganj), w sezonie sterty grzybów oferowane są na targowiskach.

Kawa (kava) jest czymś w rodzaju narodowego napoju, a jej picie – rytuałem. W końcu jaki może być lepszy sposób spędzania czasu w tylu kawiarniach na otwartym powietrzu na pięknych średniowiecznych rynkach skąpanych w blasku słońca?

Lokalne piwa to powszechnie dostępne karlovačko (z browaru w Karlovacu) i ožujsko (z Zagrzebia), a także tomislav (ciemne piwo z Zagrzebia) oraz mniej rozpowszechnione, ale wyśmienite welebitsko pivo (warzone w Gospiciu za pasmem Welebit). Niektórzy cenią też piwo z mikrobrowaru Ličanka w Donje Pazarište.

Wino jest dostępne prawie w każdym sklepiku. Innym napojem, który często można spotkać, jest rakija, mocna lokalna wódka występująca w różnych odmianach.

Jedzenie, zwłaszcza gotowanie w domu, stanowi ważny składnik chorwackiego życia. Kto szuka taniego posiłku, znajdzie wszędzie pizzę, która zwykle jest znakomita, na cienkim chrupiącym cieście i z wieloma dodatkami do wyboru. Także dania z makaronu są powszechnie oferowane.

Chorwacja, kraj stromych skalistych wzniesień i słońca, jest wytwórcą wielu rodzajów wina, wśród których są znakomite gatunki. W ostatnich latach pojawiło się wiele ekskluzywnych win i winnic; niektóre są znakomite, choć czasami drogie w porównaniu z oferowanymi za taką samą cenę winami w Europie Zachodniej.

Zobacz również

Pomorze i Kujawy

Teren Pomorza ukształtował lądolód, w wyniku czego dominuje tu krajobraz morenowy, a nasze oczy cieszą liczne naturalne jeziora. Charakterystyczną cechą...

Polska Centralna

Region pełen historii, na każdym kroku można natknąć na zadziwiające zabytki mające swój specyficzny urok i klimat. Polska Centralna przyciąga...

Mazury

To raj dla żeglarzy, ale swoje miejsce znajdą tutaj także amatorzy innych rodzajów rekreacji. Region słynie z połączonych ze sobą...

Dolny Śląsk

Położony w dorzeczu górnej i środkowej Odry oraz początkowego biegu Wisły niezwykle malowniczy obszar o pełnym przekroju krajobrazu zaczynając od...

Wielkopolska

Kraina zlokalizowana w dorzeczu środkowej i dolnej Warty zróżnicowana pod względem etnograficznym. Wyróżniono tu aż 106 grup regionalnych i nazw...

Małopolska

Malowniczy region obejmujący obecnie południowo-wschodnią część kraju, w górnym i częściowo środkowym dorzeczu Wisły oraz w dorzeczu górnej Warty. Skarbem...

Polecane hotele

Le Meridien Lav, Split

Hotel Residence położony jest nieopodal plaży, pośród malowniczych lasów sosnowych w miejscowości Podstrana. Obiekt oferuje luksusowo urządzone apartamenty z widokiem na ogród lub morze.

Hotel Excelsior

Obiekt Villa Allure of Dubrovnik zapewnia luksusowe zakwaterowanie w autentycznej atmosferze śródziemnomorskich wnętrz. Willa oferuje prywatny basen oraz bezpłatny bezprzewodowy dostęp do Internetu.

Kempinski Hotel Adriatic

Situated 2.3 km from Lighthouse Savudrija in Savudrija, this holiday home features free WiFi, a hot tub and a terrace with sea views. The air-conditioned unit is 2.3 km from...

Polecane artykuły

Hyatt Manchester

Hyatt Manchester to jeden z najlepszych hoteli w San Diego, a zarazem największy i najwyższy...

Historia i nowoczesność

Waldorf Astoria Shanghai to przykład znakomitego zaadoptowania historycznego budynku na potrzeby luksusowego hotelu. Dzięki renowacji...

Cypr – super pomysł na wiosenny weekend

Marcowa pogoda nie rozpieszcza, tymczasem zaledwie dwie godziny lotu dzielą nas od miejsca, w którym...

Newsletter

Popularne wpisy